
De fotoplekken op de Zaanse Schans die ik het vaakst gebruik, liggen langs de rivier en in de straatjes van het dorp. Ik kom steeds terug bij de kade met de lantaarnpaal, de steigers, de molen met de kroon en de witte bruggen. Ze liggen op een paar minuten van elkaar, dus in één shoot kom je de meeste ervan tegen.
Deze gids volgt vier van mijn shoots hier, van mei tot eind juli. Het ging om een verrassingsaanzoek, een gezin op een dagje uit, een dansend stel en een stel in rood en wit. Bij elke plek lees je wanneer we er waren, wat het licht deed en hoe druk het was. Twijfel je nog over een plek? Begin dan bij hoe ik werk als fotograaf op de Zaanse Schans.
In het kort
- Plekken
- 1 Zonnewijzerspad | 2 Hortensia’s bij donker hout | 3 Kade bij de lantaarnpaal | 4 Steigers in de Zaan | 5 De Gekroonde Poelenburg | 6 Open velden | 7 Witte bruggetjes | 8 Hart van klompen
- Lopen
- Alles op een paar minuten van elkaar; in juni liep een gezin in zo’n vijftig minuten van de kade naar het hart van klompen
- Toegang
- Het dorp is vrij te bezoeken; voor de molens en musea koop je een eigen kaartje
- Drukte tijdens deze shoots
- Bezoekers langs het water en rond de grote molen op een dag in mei en in juni | Rustige straten vanaf zo’n half vijf, eind juni en eind juli
- Licht tijdens deze shoots
- Mei, zon tussen grote wolken | Juni, wazige zon in de middag | Eind juni, eerst bewolkt, daarna blauw | Eind juli, een witte lucht
Fotoplekken in de straatjes van het dorp
In het hart van het dorp lopen smalle stenen paden langs sloten en groene houten huizen met witte ramen. Hier vind je twee fotoplekken op de Zaanse Schans die wat uit het zicht liggen, op een paar minuten van de rivier.
1. Het Zonnewijzerspad en de treurwilg
Eind juli, 16.27–16.33 uur | Een kleine brug, een wilg, een stenen pad

Onder een treurwilg loopt hier een kleine houten brug met een groene leuning omhoog. Op het bordje staat Zonnewijzerspad, en eind juli kwamen roze hortensia’s tot aan de leuning. Ernaast staat een oude lantaarnpaal, en verderop een groen huis met een fraaie gevel.
Een paar stappen verder loopt een smal pad tussen een grijsgroen huis en een houten hek. Aan de rand zit een stenen hond. Eind juli bleef het pad leeg zolang wij er stonden. De hele middag lees je in een rode jurk tussen de molens.

2. Hortensia’s tegen donker hout
Juni en juli | Roze, crème en groene bloemen | Eén hoek vlak aan de Zaan
Tegen een aantal donkere houten huizen in het dorp groeien hortensia’s. Tijdens alle drie de shoots in de zomer stonden ze in bloei. In juni bedekte een grote struik met bloemen in groen en crème de muur van een donkerblauw huis. Eind juni waren de bloemen felroze, tegen een groene wand.

Eén van die hoekjes ligt vlak aan de rivier. Eind juli stonden daar roze en crème hortensia’s in bloei tegen een groen huis, met de Zaan en de andere oever achter de bloemen. Zo passen bloei, hout en water samen in één beeld.

Langs de Zaan: de kade, de steigers en de Poelenburg
Het tweede gebied is de oever, waar de molens in een lange rij langs de Zaan staan. Alle vier de shoots kwamen hier langs, want het water en de molens geven de weidste beelden van het dorp.
3. De kade bij de oude lantaarnpaal
Juni, 12.16–12.19 uur | Eind juni, 16.42–16.52 uur | Molenstenen, een molen op een groen huis
Op een open kade staat een oude lantaarnpaal vlak aan het water, met oude molenstenen op de grond. Direct ernaast staat een groen houten huis met een molen op het dak. Verderop langs de rivier staan de andere molens op een rij, zodat de hele rij in één beeld past.

In juni begon een gezin hier, en hun jonge dochter klom op een molensteen alsof het een podium was. Eind juni gingen twee dansers op die stenen zitten om even op adem te komen. De dag van dat gezin lees je in een dagje Zaanse Schans met het hele gezin.
4. De steigers in de Zaan
Juni, 12.30–12.35 uur | Eind juni, 16.59–17.01 uur | Eind juli, 17.18–17.32 uur

Op een paar minuten van de molen met de kroon steken houten steigers de Zaan in. Vanaf de planken kijk je naar twee kanten: molens op de ene oever, oude houten huizen op de andere. Eind juni lagen er kleine rode en blauwe bootjes naast de steiger.


Op sommige steigers staat ook een houten bank, en daar ga je vanzelf even samen zitten. Bij alle vier de shoots stonden we even op een steiger, en steeds lag de grote groene molen op een paar minuten lopen.
Uit ervaring
Langs de rivier hoort de wind bij het beeld. In mei speelde een stevige bries de hele shoot met haar lange haar, en eind juni blies de wind het haar voor haar gezicht, vlak bij het water. Ik laat het gewoon bewegen, want dat brengt leven in de beelden.
5. De Gekroonde Poelenburg en de wei
Alle vier de shoots | Juni, 12.40–12.47 uur | Eind juni, 17.13–17.18 uur | Eind juli, 17.08–17.11 uur
De grote groene molen aan het water is De Gekroonde Poelenburg, een houtzaagmolen van het type paltrok. Bij deze molen draait het hele lijf op de wind, niet alleen de kap. Let op de kleine gouden kroon op de kap: die past precies bij de naam.

Onder de molen ligt een open wei met oude molenstenen in het gras. Aan één kant staat een lichtgroen huis met een klokgevel. In mei ging hij hier op één knie. Dat moment lees je in een verrassingsaanzoek op de Zaanse Schans.

Op een middag in juni stonden kleine groepen mensen rond de molen. Ondertussen liep een moeder in een lange roze jurk in haar eentje door de wei. Vanaf de andere kant van het gras bleven die mensen klein, ver achter haar.

Ook een molen ziet er niet elke dag gelijk uit. Op die middag eind juni hingen er Nederlandse vlaggen aan de Poelenburg, met versiering langs de wieken. Een stel danste er recht onder. Die hele middag lees je in dansen tussen de molens.
Bruggetjes, klompen en open velden
6. De open velden achter de molens
Mei | Een metalen hek, hoog gras, een smal pad | Fluitenkruid en boterbloemen
Rond het dorp ligt de Kalverpolder, met vlakke groene weiden. In mei gaf een metalen hek toegang tot die velden, en langs de paden bloeiden fluitenkruid en boterbloemen. Dichter bij de molens stond het gras juist hoog voor een donkere houten molen.


Op deze beelden is verder niemand te zien, en de molens zijn nooit ver weg. Dit hoekje past dus goed bij een rustig, open einde van een shoot.
7. Witte bruggetjes en een kleine molen
Juni, 12.58–13.00 uur | Eind juni, 17.24–17.35 uur | Een ophaalbrug, een lantaarnpaal, een rood dak
Kleine witte houten bruggen liggen over het water tussen de huizen. Eén ervan ligt naast een groen huis met een rood dak van pannen. Die brug zie je in twee shoots terug: het gezin in juni en de laatste dans eind juni.


Vlakbij staat een kleine molen met open houten wieken langs een stenen pad, met een oude lantaarnpaal en een witte ophaalbrug. Eind juni stond het riet er hoog omheen. Vandaar is het maar twee minuten lopen naar de witte brug.
8. Het hart van klompen
Juni, 13.05 uur | Eind juli, 17.49–17.51 uur | Een donkere houten wand

Op een donkere houten wand vormen tientallen bonte klompen samen één groot hart. Het was de laatste stop van het gezin in juni, vijf minuten na de witte brug. Ook de shoot in het rood sloot hier af, eind juli. In juni stonden er vier enorme klompen voor, eind juli was de grond ervoor leeg.
Wanneer het rustig is op de Zaanse Schans
Het dorp is erfgoed, en je loopt er vrij in. Volgens de officiële openingstijden zijn de meeste molens, musea en winkels open van 9.00 tot 17.00 uur. Op die pagina zie je ook hoe druk het per dag wordt.
Tijdens mijn eigen shoots zag je de drukte terug op de foto’s. Op een woensdag in mei en een vrijdag in juni stonden er mensen langs het water en rond de Poelenburg. Later op de middag was het anders. Op een donderdag eind juni en een zaterdag eind juli waren de straten vanaf zo’n half vijf bijna leeg.

De tijd van het jaar maakt nog meer uit dan de drukte. In mei stonden fluitenkruid en boterbloemen langs de paden, van juni tot eind juli de hortensia’s. Ook het licht was steeds anders. In mei brak felle zon door grote witte wolken, en in juni was de zon wazig. Eind juni maakten de wolken plaats voor blauw, terwijl er eind juli de hele middag een egale witte lucht hing. Ik werk met wat de dag brengt, dus elke shoot hier heeft een eigen sfeer.
Zo werkt een shoot op de Zaanse Schans
Tijdens een shoot van één uur blijven we in één gebied. Alle acht fotoplekken op de Zaanse Schans uit deze gids liggen dicht bij elkaar. In juni liep een gezin in zo’n vijftig minuten van de kade naar het hart van klompen. Onderweg kwamen ze langs de steiger, de Poelenburg en een witte brug.

Ik stel de route voor, passend bij het licht, de sfeer en de plek. Vooraf deel ik ook outfitsuggesties. Tijdens de shoot geef ik simpele aanwijzingen, zodat je niets hoeft te bedenken en gewoon samen loopt. Lichte regen is meestal geen bezwaar. Zeg ik dat het weer te slecht is voor de shoot, dan kun je zonder extra kosten een nieuwe datum kiezen. Na afloop staat je galerij binnen zeven dagen klaar om te downloaden.
Nog één ding: de Kalverringdijk, de dijk langs de molens, is ook een fietspad (veelgestelde vragen van de Zaanse Schans). We letten daar dus goed op het verkeer.
Weet je nu welk plekje bij je past? Ontdek hoe mijn fotoshoots op de Zaanse Schans werken.